Co to jest niedostatek? Jak należy rozumieć to pojęcie? Jaki wpływ ma niedostatek na alimenty? 

Niedostatek a alimenty

Przepisy dotyczące alimentów odwołują się wprost do pojęcia niedostatku. Uzależniają prawo do alimentów właśnie od tego, czy określona osoba znajduje się w niedostatku, czy też nie.

Stwierdzenie, czy dana osoba znajduje się w niedostatku, ma znaczenie m.in. przy alimentach od byłego małżonka (jeśli nie został on uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia), a także przy alimentach od osób innych niż rodzice (czyli np. przy alimentach od dziadków, rodzeństwa, przy alimentach przysługujących rodzicom od dzieci, itd.)

Co należy rozumieć przez niedostatek?

Przepisy wprost nie definiują co należy rozumieć przez niedostatek.

Na podstawie orzecznictwa sądowego można przyjąć, że z niedostatkiem mamy do czynienia wówczas, gdy określona osoba, wykorzystując w pełni swoje siły i możliwości, nie jest w stanie zaspokoić swoich uzasadnionych potrzeb.

Chodzi tutaj nie tylko o sytuację, gdy dana osoba nie ma żadnych środków utrzymania, ale także o taką sytuację, w której co prawda pewnym środkami dysponuje, ale nie są one wystarczające, by zaspokoić wszystkie usprawiedliwione potrzeby.

Jeżeli niedostatek polega na niemożności zaspokojenia tylko części potrzeb – ewentualne alimenty, przysługujące w razie niedostatku, powinny być wystarczające do pokrycia jedynie tych niezaspokojonych potrzeb.

Niedostatku nie można zdefiniować przed odniesienie do konkretnych kwot niezbędnych do utrzymania. Ocena, czy mamy do czynienia z niedostatkiem, zależy bowiem od wielu indywidualnych cech osoby uprawnionej.

Sąd Najwyższy definiując niedostatek wskazał w wyroku z 5 maja 1998 r. (I CKN 95/98), iż:

niedostatek występuje wtedy, gdy uprawniony nie może w pełni własnymi siłami, z własnych środków, zaspokoić swych usprawiedliwionych potrzeb. Potrzeby te to potrzeby tak materialne jak i niematerialne, przy czym potrzeby każdego człowieka kształtują się inaczej. Obydwa te rodzaje potrzeb są ze sobą sprzężone i tylko ich łączne zaspokojenie zapewnia godziwą egzystencję. W takim kontekście można mówić o zaspokojeniu potrzeb usprawiedliwionych, które każdy uprawniony powinien mieć zapewnione. Są one uzależnione od indywidualnych cech uprawnionego, tj. od wieku, stanu zdrowia, zawodu, pozycji społecznej i dotychczasowej stopy życiowej.

Wykorzystywanie sił i możliwości uprawnionego

Uprawniony tylko wówczas może zostać uznany za pozostającego w niedostatku, jeśli wykorzystuje swoje siły i możliwości, a mimo to nie jest w stanie zaspokoić swoich usprawiedliwionych potrzeb.

Innymi słowy – nie może powoływać się na niedostatek osoba, która z własnej woli nie pracuje, choć nie ma żadnych do tego przeciwwskazań. Usprawiedliwione natomiast będą sytuacje, w których ktoś nie pracuje, z uwagi na zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy. 

Niedostatek a posiadanie majątku

Generalnie przyjmuje się, że nie pozostaje w niedostatku osoba posiadająca majątek, który można spieniężyć, uzyskując w ten sposób środki niezbędne do utrzymania się. Nie jest to jednak reguła obowiązująca bezwzględnie. W orzecznictwie wskazuje się, że nie można m.in. wymagać sprzedaży rzeczy służących zaspokojeniu podstawowych potrzeb (przykładowo: mieszkania), jak również rzeczy, które pozwalają osiągać dochód (np. narzędzi pracy).

W wyroku z 24 kwietnia 2018 r. (V CNP 22/17) Sąd Najwyższy stwierdził, że: 

Z reguły nie można mówić o niedostatku osoby, która przez zbycie swego majątku lub jego części mogłaby sama, i to na czas dłuższy, z własnych środków zaspokoić swe usprawiedliwione potrzeby. Regułę tę należy jednak stosować ze szczególną ostrożnością, uwzględniając wszelkie okoliczności, m.in. stan majątkowy, położenie materialne itd. osoby, która w pierwszej kolejności byłaby (w razie niezbywania majątku) zobowiązana do alimentacji. Za zasadę ogólną można przyjąć brak obowiązku naruszenia przez uprawnionego substancji rzeczy służących do bezpośredniego zaspokajania jego potrzeb, których mógłby dochodzić od zobowiązanego. Uprawniony nie ma też obowiązku naruszania substancji, gdyby sprzeciwiały się temu zasady współżycia społecznego.

Podobne publikacje:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Adwokat Bartosz Pręda

Adwokat Głogów

Od lat z zaangażowaniem pomagam rozwiązywać problemy prawne moich klientów.

Prowadzę przede wszystkim sprawy klientów indywidualnych – głównie sprawy karne, rodzinne, cywilne i spadkowe.

Dbam o bezpieczeństwo prawne moich klientów.

Doradzam moim klientom, prowadzę sprawy sądowe, reprezentuję moich klientów przed sądami, organami ścigania i innymi instytucjami.

Mil-Jankowska Pręda Adwokaci Spółka Partnerska

Kancelaria Adwokacka Głogów

Wraz z adwokat Moniką Mil-Jankowską prowadzę w Głogowie kancelarię adwokacką: Mil-Jankowska Pręda Adwokaci Spółka Partnerska.

Siedziba kancelarii mieści się w Głogowie, w centrum Starego Miasta, przy ul. Szewskiej 7.

Adwokat Głogów

Kontakt

Możesz się ze mną skontaktować mailowo lub za pośrednictwem sekretariatu kancelarii.

Sekretariat kancelarii jest czynny od poniedziałku do piątku od godz. 8:00 do 16:00.

Tagi: adwokat Głogów · kancelaria adwokacka Głogów · sprawy karne Głogów · sprawy rodzinne Głogów · sprawy cywilne Głogów · sprawy spadkowe Głogów · podział majątku adwokat Głogów · rozwód adwokat Głogów · odszkodowania Głogów

Podobne publikacje: