Nieraz można spotkać się z sytuacją, w której jeden z małżonków „odgraża” się drugiemu, że „za nic w świecie nie da mu rozwodu”. Czy rzeczywiście zgoda drugiego małżonka na rozwód jest potrzebna?

Gdy jeden z małżonków składa pozew rozwodowy, zgoda drugiego małżonka na rozwód zasadniczo nie jest potrzebna. Brak takiej zgody co do zasady nie powoduje, że sąd nie może orzec rozwodu, jeśli spełnione są ku temu przesłanki, w szczególności – jeśli nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia stron.

Kiedy rozkład pożycia jest zupełny, a kiedy trwały, opisałem w artykułach: Rozwód: kiedy rozkład pożycia jest zupełny? oraz Rozwód: kiedy rozkład pożycia jest trwały?

Jest jednak jeden przypadek, gdy zgoda na rozwód drugiego małżonka jest konieczna. Chodzi o sytuację, w której z żądaniem rozwodu występuje małżonek wyłącznie winny rozkładu. Bez zgody drugiego małżonka sąd nie może w takim przypadku orzec rozwodu, chyba że uzna, iż odmowa zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Odmowa zgody na rozwód ze złośliwości

Odmowa zgody na rozwód może zostać uznana za sprzeczna z zasadami współżycia społecznego zwłaszcza w przypadku, gdy strona odmawiająca zgody na rozwód robi to z czystej złośliwości, chcąc niejako zrewanżować się w ten sposób małżonkowi winnemu rozkładowi pożycia i uprzykrzyć mu życie. Na taką sytuację wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 21.11.2002 r. (II CKN 665/00), stwierdzając, iż: 

„nie jest wykluczona ocena, że odmawianie (…) zgody na rozwód służy już tylko chęci zamanifestowania określonej przewagi nad małżonkiem domagającym się rozwodu i przeszkodzenia w ułożeniu sobie przez niego życia osobistego. Taka postawa małżonka niewinnego nie zasługuje na aprobatę i w razie jej wykazania przez małżonka domagającego się rozwodu może usprawiedliwiać ocenę, że w świetle art. 56 § 3 kr. i op. in fine rozwód jest dopuszczalny.”

Odmowa zgody na rozwód z powodów finansowych

Co do zasady odmowa zgody na rozwód nie może być uzasadniona wyłącznie powodami finansowymi. Kwestie finansowe, w szczególności istotne pogorszenie na skutek orzeczenia rozwodu sytuacji materialnej małżonka niewinnego, mogą uzasadniać zasądzenie alimentów od małżonka winnego. Pisałem o tym w artykule: Alimenty od byłego małżonka – kiedy przysługują?

Do odmowy zgody na rozwód ze względów majątkowych odniósł się Sąd Najwyższy w powołanym już wyroku z 21.11.2002 r. (II CKN 665/00), stwierdzając, iż: 

„Jeżeli przyczyną odmowy jest poczucie zagrożenia w dotychczasowej sferze bytowej, to również nie może to być przyczyną uznania rozwodu za niedopuszczalny gdyby się okazało, że rozwód nie pociąga za sobą utraty dotychczasowych uprawnień (np. wynikających z faktu pozostawania w związku małżeńskim) ani nie wpływa na możność zaspokojenia określonych potrzeb bytowych małżonka niewinnego. Samo ryzyko wszczęcia postępowania o podział majątku dorobkowego nie może być uznane za okoliczność, z powodu której małżonek niewinny mógłby skutecznie sprzeciwić się orzeczeniu rozwodu.”

Odmowa zgody na rozwód ze względów religijnych

Jeżeli brak zgody na rozwód wynika z motywów moralnych i religijnych, to nie mamy do czynienia ze sprzecznością takiej odmowy z zasadami współżycia społecznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 10.09.1997 r., II CKN 292/97). 

Odmowa zgody na rozwód a trwanie „martwego małżeństwa”

Odmowa zgody na rozwód może być uznana za sprzeczną z zasadami współżycia społecznego, jeżeli jej skutkiem będzie trwanie „martwego małżeństwa”. W ocenie Sądu Najwyższego taki stan jest niepożądany, o czym przekonuje uzasadnienie wyroku z 27.06.2002 r. (IV CKN 1192/00), w którym Sąd Najwyższy wskazał, iż

 „celem rozwodu jest eliminacja szkody, jaką z punktu widzenia społecznego byłoby utrzymywanie formalnych związków małżeńskich, w sytuacji gdy małżeństwo faktycznie nie istnieje i nie ma szans na jego dalsze funkcjonowanie. Szkodliwość utrzymywania się takiego stanu rzeczy wiąże się między innymi z dalszym antagonizowaniem pozostających w konflikcie małżonków i ich bliskich (także ich dorosłych dzieci), będącym źródłem i ich zachowań uznawanych za niepożądane w ujęciu powszechnie akceptowanych reguł postępowania. Z tego punktu widzenia interes społeczny przemawiać może za rozwiązaniem małżeństwa, gdy usuwa to źródło konfliktu i prowadzi do społecznie aprobowanej zmiany postaw małżonków, w następstwie zmiany ich sytuacji życiowej i osobistej”

Inne okoliczności uzasadniające rozwód mimo braku zgody

Oczywiście zakres okoliczności, które należy uwzględnić dokonując w konkretnym przypadku oceny odmowy zgody na rozwód, może być bardzo szeroki.  Przykładowo w wyroku z 11.06.1999 r. (II CKN 403/98) Sąd Najwyższy stwierdził, iż:

Ocena odmowy (…) wyrażenia zgody na rozwód z punktu widzenia jej zgodności z zasadami współżycia społecznego winna uwzględniać subiektywne kryteria tych zasad. Te zaś nakazują uwzględniać przyczyny rozkładu pożycia, upływ czasu od ustania pożycia, faktyczny związek pozamałżeński i dzieci w nim urodzone oraz celowość społeczną zalegalizowania tego związku.

Podobne publikacje:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Adwokat Bartosz Pręda

Adwokat Głogów

Od lat z zaangażowaniem pomagam rozwiązywać problemy prawne moich klientów.

Prowadzę przede wszystkim sprawy klientów indywidualnych – głównie sprawy karne, rodzinne, cywilne i spadkowe.

Dbam o bezpieczeństwo prawne moich klientów.

Doradzam moim klientom, prowadzę sprawy sądowe, reprezentuję moich klientów przed sądami, organami ścigania i innymi instytucjami.

Mil-Jankowska Pręda Adwokaci Spółka Partnerska

Kancelaria Adwokacka Głogów

Wraz z adwokat Moniką Mil-Jankowską prowadzę w Głogowie kancelarię adwokacką: Mil-Jankowska Pręda Adwokaci Spółka Partnerska.

Siedziba kancelarii mieści się w Głogowie, w centrum Starego Miasta, przy ul. Szewskiej 7.

Adwokat Głogów

Kontakt

Możesz się ze mną skontaktować mailowo lub za pośrednictwem sekretariatu kancelarii.

Sekretariat kancelarii jest czynny od poniedziałku do piątku od godz. 8:00 do 16:00.

Tagi: adwokat Głogów · kancelaria adwokacka Głogów · sprawy karne Głogów · sprawy rodzinne Głogów · sprawy cywilne Głogów · sprawy spadkowe Głogów · podział majątku adwokat Głogów · rozwód adwokat Głogów · odszkodowania Głogów

Podobne publikacje: